خواص بتاگلوکان
فیبر بتاگلوکان مسئول خواص سلامت برخی مواد غذایی مانند جو دوسر و مخمر است، این مقاله فواید – منابع و موارد مصرف مکمل آن را بررسی می کند.
بتاگلوگان (Beta glucan) نوعی فیبر است که در بسیاری از مواد غذایی همچون جو دوسر، مخمر و گندم یافت می شود. در واقع می توان گفت که بواسطه فیبر بتاگلوکان است که مصرف این منابع غذایی خواص و فواید سلامت بسیاری در پی خواهند داشت.
مصرف فیبر بتاگلوگان با خواص و فواید سلامتی بسیار همچون بهبود سطح کلسترول، افزایش سلامت قلب و تقویت سیستم ایمنی همراه است.
علاوه بر اینکه بتاگلوگان در برخی منابع غذایی یافت می شود، مکمل های حاوی آن نیز در داروخانه ها در دسترس هستند.
این مقاله مروری است بر اینکه خواص و فواید سلامت بتاگلوکان چیست، عملکرد آن چگونه است، منابع غذایی و موارد مصرف مکمل آن به چه صورت است.
همچنین بخوانید:
خواص خوردن فیبر برای بدن (کلیک)
بتاگلوکان چیست؟
فیبرهای غذایی به دو دسته محلول و غیر محلول تقسیم می شوند.
فیبر محلول در آب حل شده و ماده ای غلیظ و ژل مانند را تشکیل می دهد. فیبر نامحلول در آب حل شده و به جای آن، حین حرکت در دستگاه گوارش، مایعات را جذب می کند.
بتاگلوکان شکل خاصی از فیبر غذایی محلول است.
این ترکیب در دیواره سلولی انواع خاصی از گیاهان و برخی از مخمرها، باکتری ها، قارچ ها و جلبک ها یافت می شود. علاوه بر این مکمل های بتاگلوکان نیز موجودند.
بتاگلوکان ها بدلیل خواص ضد التهاب، کاهش کلسترول، بهبود مدیریت قند خون و غیره، لیست بلندبالایی از فواید سلامتی را ارائه خواهد داد.
همچنین بخوانید:
غذاهای ضد التهاب و التهاب زا کدامند (کلیک)
عملکرد بتاگلوکان
بتاگلوکان نیز مثل تمامی انواع فیبرهای محلول، سبب کند شدن عبور غذا در روده خواهد شد. در نتیجه هضم غذا مدت زمان بیشتری بطول انجامیده و این امر موجب احساس سیری به مدت طولانی تر خواهد شد.
علاوه بر اینکه شما با خوردن منابع غذایی و مکمل های بتاگلوکان احساس سیری طولانی تری خواهید داشت، جذب قند در خون نیز کاهش می یابد. این امر عاملی موثر برای تثبیت سطح قند خون و بهبود تنظیم قند خون است.
فیبرهای محلول همچون بتاگلوکان، جذب کلسترول را در دستگاه گوارش شما کاهش داده و از سطح کلسترول خون سالم حمایت می کند.
همچنین بخوانید:
غذاهای حاوی کلسترول خوب (کلیک)
فواید بتاگلوکان
بتاگلوکان با انواع خواص و فواید سلامتی مرتبط است. در ادامه برخی خواص سلامت بتاگلوکان را بیان داشته ایم:
حمایت از سلامت قلب
برخی مطالعات نشان می دهند که بتاگلوکان دارای فواید سلامت برای قلب است. این فیبر محلول سبب تقویت سلامت قلب شده و در جلوگیری از ابتلا به بیماری های قلبی موثر است.
بتاگلوکان حاوی مقادیر فراوان آنتی اکسیدان است. آنتی اکسیدان ها ترکیباتی هستند که با خنثی کردن رادیکال های آزاد مضر، از التهاب جلوگیری می کنند. همچنین سبب محافظت از بدن در برابر بیماری های مزمن همچون بیماری های قلبی خواهند شد.
علاوه بر خواص آنتی اکسیدانی، در سال 1997، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) یک ادعای سلامتی مبنی بر اینکه “بتاگلوکان موجود در منابع غذایی جو کامل، سبوس جو، جو دوسر و آدر کامل سبب کاهش خطر بیماری های قلبی خواهند شد” را تائید کرد.
در واقع فیبر محلول بتاگلوکان سطح کلسترول کل و LDL (کلسترول بد) خون، که هر دو از عوامل خطر بیماری قلبی هستند، را کاهش می دهد.
در یک بررسی، مصرف روزانه 3 گرم بتاگلوکان به مدت 8 هفته، سبب کاهش سطح کلسترول بد (LDL) تا 15% و کلسترول کل تا 9% شد.
همچنین بخوانید:
غذاهای مفید برای سلامت قلب (کلیک)
تنظیم سطح قند خون
بتاگلوکان سبب بهبود مدیریت قند خون می شود.
برخی تحقیقات نشان داده اند که افزودن بتاگلوکان به وعده های غذایی حاوی کربوهیدرات سبب کاهش سطح قند خون و انسولین پس از خوردن غذا خواهد شد.
نتایج بررسی 4 مطالعه نشان داد که مصرف روزانه 2.5 تا 3.5 گرم بتاگلوکان به مدت 3 تا 8 هفته، سبب کاهش سطح قند خون ناشتا شده و تنظیم طولانی مدت قند خون را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 بهبود بخشید.
مطالعه دیگری نشان داد که مصرف بیشتر فیبر غلات همچون بتاگلوکان با خطر کمتر ابتلا به دیابت نوع 2 همراه است.
تقویت سیستم ایمنی
برخی از مطالعات نشان می دهند که فیبر بتاگلوکان برای سلامت سیستم ایمنی مفید است.
بر اساس نتایج چندین مطالعه آزمایشگاهی و حیوانی بتاگلوکان در فعال کردن سلول های ایمنی و محافظت در برابر عفونت موثر است.
بتاگلوکان به طور خاص فعالیت انواع خاصی از سلول های ایمنی از جمله ماکروفاژها، نوتروفیل ها و مونوسیت ها را افزایش می دهند.
همچنین برخی مطالعات حیوانی دیگر نیز اذعان داشته اند بتاگلوکان سطوح چندین نشانگر مورد استفاده برای اندازه گیری التهاب، از جمله فاکتور نکروز تومور (TNF)، اینترلوکین-1 بتا (IL-1β) و اینترلوکین-6 (IL-6) را کاهش می دهد.
شایان ذکر است که برای تائید اثربخشی اسن بررسی ها به مطالعات انسانی نیاز است.
منابع غذایی بتاگلوکان
بتاگلوکان به طور طبیعی در برخی مواد غذایی همچون جو دوسر، مخمر و گندم و به غلظت های متفاوتی یافت می شود.
شایان ذکر است که میزان بتاگلوکان در جو دوسر بالاست.
برخی منابع طبیعی بتاگلوکان عبارتند از:
- جو دوسر (Oat)
- جو / شعیر (Barely)
- ذرت خوشه ای
- گندم
- گندم دوروم
- برنج
- چاودار
- تریتیکاله
- قارچ
- جلبک دریایی
علاوه بر این، فیبر در انواع خاصی از باکتریها و قارچها مانند ساکارومایسس سرویزیه (به مخمر نان مشهور است) یافت میشود که برای تهیه مخمر، شراب، آبجو و برخی از محصولات پخته شده استفاده میشود. البته این بدان معنا نیست که نوشیدنی های الکلی منبع خوبی از بتاگلوکان هستند.
مکمل های بتاگلوکان
از مکمل های بتاگلوکان معمولا جهت تقویت سلامت قلب استفاده می شوند. چراکه می توانند سطح کلسترول کل و بد خون را کاهش دهند.
علاوه بر این مکمل های بتاگلوکان نیز همچون سایر انواع فیبرهای، سبب افزایش مصرف فیبر شده و در سلامت دستگاه گوارش و مدیریت وزن موثرند.
در برخی موارد نیز از بتاگلوکان به صورت موضعی به جهت تسریع بهبود زخم و ترمیم بافت استفاده می شود.
علاوه بر این، این فیبر گاهی اوقات به عنوان یک درمان طبیعی برای سرطان استفاده می شود، زیرا سبب تحریک فعالیت سلول های ایمنی در بدن می شود.
با این حال، از آنجایی که بیشتر تحقیقات در مورد اثرات بتاگلوکان بر سرطان محدود به مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی است، مطالعات بیشتری بر روی انسان مورد نیاز است
آیا از مکمل بتاگلوکان مصرف کنیم؟
بر اساس اعلام FDA، مصرف روزانه 3 گرم بتاگلوکان در کاهش سطح کلسترول موثر است.
می توانید با مصرف منابع غذایی سرشار از بتاگلوکان از خواص آن بهره برید.
برخی افراد نیز برای افزایش میزان بتاگلوکان در بدن، مصرف مکمل ها را انتخاب می کنند.
به خاطر داشته باشید که همه مکمل ها یکسان ساخته نمی شوند. اگر استفاده از مکملها انتخاب شماست، محصولاتی را انتخاب کنید که توسط کمپانی های معتبر ساخته شدهاند.
شاین ذکر است که مصرف مکملهای بتاگلوکان ممکن است با برخی داروها تداخل ایجاد می کند. از جمله سرکوبکنندههای سیستم ایمنی و داروهایی که برای درمان دیابت یا فشار خون بالا استفاده میشوند.
در نهایت، مصرف مکملهای فیبر، از جمله بتاگلوکان، میتواند باعث عوارض گوارشی همچون حالت تهوع، نفخ یا اسهال در برخی افراد شود. بخصوص اگر به خوردن فیبر زیاد عادت ندارید.
توصیه می شود قبل از استفاده از مکمل های بتاگلوکان بویژه اگر از این داروها استفاده می کنید یا هر گونه بیماری زمینه ای دارید با پزشک خود صحبت کنید.
خلاصه
بتاگلوکان نوعی فیبر محلول است. بتاگلوکان به طور طبیعی در منابع غذایی مختلف از جمله جو دوسر، ذرت خوشه ای و چاودار یافت می شود. علاوه بر این مکمل های بتاگلوکان نیز در دسترس هستند.
برخی فواید سلامت بتاگلوکان شامل کاهش کلسترول، مدیریت قند خون و تقویت سلامت ایمنی است.
فراموش نکنید بهترین راه دریافت مواد مغذی، دریتفت آنها از طریق رژیم غذایی است.
جهت مشاهده و خرید مکمل ها و محصولات مراقبت داروخانه آنلاین اویرو کلیک کنید.